معیار سببیّت و تعیین غرامت ناشی از تخلف از شروط معاهدات سرمایه‌گذاری بین‌المللی در پرتو رویّه داوری سرمایه‌گذاری - حسن فرج مهرابی; محسن محبی (Majallah-i Huqūqī-i Biyn/al-milalī-i, 2022)
این مقاله در صدد یافتن ضابطة جبران خسارت وارده به سرمایه‌گذار خارجی ناشی از نقض معاهدة بین‌المللی دو یا چندجانبة سرمایه‌گذاری در مواردی غیر از سلب مالکیت است. مطالعة رویة داوری به‌عنوان منبع مهم حقوق سرمایه‌گذاری خارجی نشان می‌دهد که به‌طور کلی میزان غرامت در این موارد با توجه به ضابطة جبران خسارت مندرج در رأی پروندة کارخانة کورزو و نیز موازین مربوطه در طرح مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها تعیین می‌شود. در مورد نحوة اعمال این ضابطه، اگر نقض شروط معاهده منجر به سلب مالکیت شده باشد، غرامت قابل پرداخت، همانند سلب مالکیت غیرمشروع محاسبه می‌شود. در غیر این صورت، میزان غرامت با توجه به رابطة سببیت میان رفتار متخلفانة دولت میزبان و خسارات وارده به سرمایه‌گذار تعیین می‌شود. علیرغم انسجام نسبی آرای محاکم در مورد ضابطة تعیین میزان غرامت در این موارد، نحوة احراز رابطة سببیت در رویة داوری سرمایه‌گذاری بهشدت متشتت بوده و به پیش‌بینیپذیری نظام داوری سرمایه‌گذاری آسیب می‌زند.