اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه

«مکتب‌خانه» به دلیل قدمت طولانی و پوشش حداکثری، یکی از مهم‌ترین نهادهای آموزشی−تربیتی، پس از ورود اسلام به ایران به شمار می‌رود که تأثیرات پایداری در فرهنگ تربیتی ایران، از جمله «اخلاق حرفه‌ای معلمی»، داشته است. در این مقاله، با هدف تبیین نقش مکتب‌خانه‌ها در شکل‌گیری اخلاق حرفه‌ای معلمی و با بهره‏گی...

Full description

Bibliographic Details
Main Authors: حجت اله میرخدائی جندانی, محمدحسین حیدری, حسنعلی بختیار نصرآبادی
Format: Article
Language:fas
Published: Research Institute of Hawzah and University 2018-09-01
Series:تربیت اسلامی
Subjects:
Online Access:http://islamicedu.rihu.ac.ir/article_1466_2905a8d9e78a44a4d664fd40ddaae502.pdf
_version_ 1828522431161040896
author حجت اله میرخدائی جندانی
محمدحسین حیدری
حسنعلی بختیار نصرآبادی
author_facet حجت اله میرخدائی جندانی
محمدحسین حیدری
حسنعلی بختیار نصرآبادی
author_sort حجت اله میرخدائی جندانی
collection DOAJ
description «مکتب‌خانه» به دلیل قدمت طولانی و پوشش حداکثری، یکی از مهم‌ترین نهادهای آموزشی−تربیتی، پس از ورود اسلام به ایران به شمار می‌رود که تأثیرات پایداری در فرهنگ تربیتی ایران، از جمله «اخلاق حرفه‌ای معلمی»، داشته است. در این مقاله، با هدف تبیین نقش مکتب‌خانه‌ها در شکل‌گیری اخلاق حرفه‌ای معلمی و با بهره‏گیری از روش پدیدارشناسی تفسیری، نگارندگان تلاش کرده‏اند تا تجارب زیسته افرادی که مکتب‌خانه را درک کرده‌اند، فهم و روایت کنند. بدین‏منظور، با کاربرد روش نمونه‌گیری هدفمند، سیزده نفر از سالخوردگانی انتخاب شدند که فضای مکتب‏خانه را درک کرده بودند و برای گرد‏آوری اطلاعات از ابزار مصاحبه نیمه‏ ساختاریافته و برای تحلیل یافته‏ها نیز از روش اسمیت استفاده شد. پس از تحلیل مصاحبه‌ها، مؤلفه‏های اخلاق حرفه‏ای معلمانِ مکتب‏خانه در پنج مقوله عمده و هجده خرده‌مقوله تقسیم‌بندی شد که مقوله‏های اصلی عبارت‌اند از: شور و شوق معلمی، تعهد حرفه‌ای، ایجاد میل به یادگیری در فراگیران، توجه ویژه به تربیت اخلاقی و دانش تدریس. نتایج نشان می‏دهد که شماری از شاخص‌های مثبت و منفی اخلاق حرفه‌ای معلمی امروز جامعه ایران، ریشه در نگرش و رفتار معلمان مکتب‌خانه دارد و انجام پژوهش‌های مشابه می‏تواند در تبیین وضعیت موجود و مطلوب اخلاق حرفه‏ای معلمی ایران راهگشا باشد.
first_indexed 2024-12-11T20:07:40Z
format Article
id doaj.art-03c4ac26bc844f269828ccea15a4ba3a
institution Directory Open Access Journal
issn 1735-4536
2588-4611
language fas
last_indexed 2024-12-11T20:07:40Z
publishDate 2018-09-01
publisher Research Institute of Hawzah and University
record_format Article
series تربیت اسلامی
spelling doaj.art-03c4ac26bc844f269828ccea15a4ba3a2022-12-22T00:52:22ZfasResearch Institute of Hawzah and Universityتربیت اسلامی1735-45362588-46112018-09-01132711410110.30471/edu.2018.14661466اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانهحجت اله میرخدائی جندانی0محمدحسین حیدری1حسنعلی بختیار نصرآبادی2مدیر آموزش و پرورشدانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه اصفهاندانشگاه اصفهان«مکتب‌خانه» به دلیل قدمت طولانی و پوشش حداکثری، یکی از مهم‌ترین نهادهای آموزشی−تربیتی، پس از ورود اسلام به ایران به شمار می‌رود که تأثیرات پایداری در فرهنگ تربیتی ایران، از جمله «اخلاق حرفه‌ای معلمی»، داشته است. در این مقاله، با هدف تبیین نقش مکتب‌خانه‌ها در شکل‌گیری اخلاق حرفه‌ای معلمی و با بهره‏گیری از روش پدیدارشناسی تفسیری، نگارندگان تلاش کرده‏اند تا تجارب زیسته افرادی که مکتب‌خانه را درک کرده‌اند، فهم و روایت کنند. بدین‏منظور، با کاربرد روش نمونه‌گیری هدفمند، سیزده نفر از سالخوردگانی انتخاب شدند که فضای مکتب‏خانه را درک کرده بودند و برای گرد‏آوری اطلاعات از ابزار مصاحبه نیمه‏ ساختاریافته و برای تحلیل یافته‏ها نیز از روش اسمیت استفاده شد. پس از تحلیل مصاحبه‌ها، مؤلفه‏های اخلاق حرفه‏ای معلمانِ مکتب‏خانه در پنج مقوله عمده و هجده خرده‌مقوله تقسیم‌بندی شد که مقوله‏های اصلی عبارت‌اند از: شور و شوق معلمی، تعهد حرفه‌ای، ایجاد میل به یادگیری در فراگیران، توجه ویژه به تربیت اخلاقی و دانش تدریس. نتایج نشان می‏دهد که شماری از شاخص‌های مثبت و منفی اخلاق حرفه‌ای معلمی امروز جامعه ایران، ریشه در نگرش و رفتار معلمان مکتب‌خانه دارد و انجام پژوهش‌های مشابه می‏تواند در تبیین وضعیت موجود و مطلوب اخلاق حرفه‏ای معلمی ایران راهگشا باشد.http://islamicedu.rihu.ac.ir/article_1466_2905a8d9e78a44a4d664fd40ddaae502.pdfمکتب‌خانهآموزش مکتبیاخلاق حرفه‌ای معلمیتجربه زیسته
spellingShingle حجت اله میرخدائی جندانی
محمدحسین حیدری
حسنعلی بختیار نصرآبادی
اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه
تربیت اسلامی
مکتب‌خانه
آموزش مکتبی
اخلاق حرفه‌ای معلمی
تجربه زیسته
title اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه
title_full اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه
title_fullStr اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه
title_full_unstemmed اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه
title_short اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه
title_sort اخلاق حرفه‌ای معلمی در مکتب‏خانه؛ پژوهشی پدیدارشناسانه براساس تجربۀ زیسته شاگردان مکتب‏‏خانه
topic مکتب‌خانه
آموزش مکتبی
اخلاق حرفه‌ای معلمی
تجربه زیسته
url http://islamicedu.rihu.ac.ir/article_1466_2905a8d9e78a44a4d664fd40ddaae502.pdf
work_keys_str_mv AT ḥjtạlhmyrkẖdạỷyjndạny ạkẖlạqḥrfhạymʿlmydrmḵtbkẖạnhpzẖwhsẖypdydạrsẖnạsạnhbrạsạstjrbەzysthsẖạgrdạnmḵtbkẖạnh
AT mḥmdḥsynḥydry ạkẖlạqḥrfhạymʿlmydrmḵtbkẖạnhpzẖwhsẖypdydạrsẖnạsạnhbrạsạstjrbەzysthsẖạgrdạnmḵtbkẖạnh
AT ḥsnʿlybkẖtyạrnṣrậbạdy ạkẖlạqḥrfhạymʿlmydrmḵtbkẖạnhpzẖwhsẖypdydạrsẖnạsạnhbrạsạstjrbەzysthsẖạgrdạnmḵtbkẖạnh