بازشناسی و فهم «صورتبندی جهان مشترک» در اندیشه سیاسی علامه اقبال لاهوری (بر پایه متدولوژی اریک وگلین) - علیرضا سمیعی اصفهانی; یونس حدادی آهنگر (جامعه شناسی سیاسی جهان اسلام, 2023)
آثار ادبی محمد اقبال لاهوری موجب شهرت وی در مقام یک شاعر شده است، با این حال در کتاب فلسفیِ احیا تمدن اسلامی که به دنبال راهی برای بازسازی تمدن اسلامی و جلوگیری از انحطاط بیش از پیش مسلمانان است در نقش یک فیلسوف و نظریهپرداز ظاهر میشود. هدف اصلی پژوهش پیشرو، ارزیابی میراث فکری محمد اقبال لاهوری به عنوان یک روشنفکر دینی، بر پایه متدولوژی «جهان مشترک» است. پرسش اصلی پژوهش این است که اقبال لاهوری چگونه توانسته است در ساحَتِ نظر، به خلق یک «جهان مشترک» (Common World) مبادرت ورزد که همه گروهها و جریانهای سیاسی- فکری مختلف در آن اعلام حضور کنند و به صورت مسالمتآمیز به تبادلنظر و عقاید بپردازند؟ یافتههای پژوهش بر اساس نظریه و متدولوژی اریک وگلین نشان میدهد دو جهان سنت و مدرنیته در دگرگونی آرا و اندیشههای اقبال نقشآفرینی نمودهاند که پس از پیمودن یک مسیر طولانی اندیشههای وی در قالب یک فضای بینابینی و طرح «جهان مشترک» به ثبات میرسد. با این حال به این نکته نیز باید توجه داشت که اندیشههای اقبال اگرچه از پتانسیل خلق یک جهان مشترک برخوردار است، نقطه عزیمت بحث وی مانند سایر روشنفکران دینی، سپهر سیاست نبوده، بلکه از فلسفه به ساحَت ِسیاست وارد میشود. بررسی ادبیات موجود نشان میدهد که پژوهش مستقلی در این زمینه در زبان فارسی وجود ندارد. روش پژوهش مبتنی بر متدولوژی «جهان مشترک» اریک وگلین و روش گردآوری دادهها نیز «کتابخانهای و اسنادی» است.