سیاست‌های هدایت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی برای توسعه فناوری - محمدصادق صارمی; امیر ذاکری (سیاست علم و فناوری, 2019)
سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به عنوان یک ابزار کارآمد برای تأمین منابع مالی و انتقال فناوری شناخته شده و رقابت زیادی برای جذب شرکت‌های چندملیتی در کشورهای در حال توسعه ایجاد شده است. اما تجارب کشورهای در حال توسعه، نشانگر آن است که تأثیرات مثبت سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی (FDI) به صورت خودکار اتفاق نمی‌افتد و برای ارتقاء بهره‌وری و توسعه توانمندی‌های فناورانه داخلی، هماهنگی سیاست‌های FDI و سیاست توسعه صنعتی از طریق تعامل هدفمند مستمر و پرتراکم میان شرکت‌های چندملیتی و نظام‌های تولیدی و یادگیری نوآوری کشور میزبان ضروری است. در این مقاله ضمن بررسی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و تحولات اخیر آن، نظریات مهم FDI که توضیح می‌دهند چرا بنگاه‌ها دست به FDI می‌زنند مورد بحث قرار می‌گیرد. برخی رویکردهای نظری جدید بیان می‌دارد که سرمایه‌گذاری خارجی نه فقط به منظور بهره‌برداری از توانمندی‌های فناورانه در دیگر کشورها بلکه به عنوان یک ابزار مهم توسعه توانمندی‌های فناورانه شرکت‌های سرمایه‌گذار عمل می‌کند. لذا کشورهای در حال توسعه تلاش می‌کنند سهم بیشتری از این نوع FDI که پیوندهای وسیع‌تری با بازیگران نظام نوآوری آنها برقرار کنند را جذب نمایند. همچنین حمایت از بین‌المللی شدن شرکت‌ها ( و به بیان دیگر صدور سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) در کنار سیاست‌های جذب FDI بیشتر مورد توجه کشورهای در حال توسعه قرار گرفته است. در انتها نیز یکی از نمونه‌های مهم FDI طی سال‌های اخیر در کشور (شرکت ایرانسل) از منظر سیاست‌های مرتبط با توسعه توانمندی‌های فناورانه از طریق سرمایه‌گذاری خارجی مورد بررسی قرار گرفته است.