"Ten który sprawia wszystko". Obraz Boga w Komentarzu Lutra do Magnificat - Krzysztof Kowalik (Seminare, 1995)
Zamek Wartburg został zbudowany w 1521 roku, czyli w niezwykle trudnym, ale i decydującym momencie Czas na reformację i samego reformatora, komentarz Lutra do Magnificat. W porównaniu do dzieł napisanych przez Lutra w tym roku, komentarz wyraźnie przez swój niepolemiczny i pobożny charakter, tak że jeden nawet z można porozmawiać z nową twarzą profesora z Wittenbergi. Jak dotąd jeden ma komentarz zwłaszcza ze strony katolików, użyte jedynie jako niezbity dowód na to, że Luter był naukowcem nigdy nie wyrzekłby się pobożności maryjnej (czyli katolickiej). Uważny czytelnik może ale nie da się ukryć, że nie chodzi tu o Maryję, ale o Boga i Jego dzieła (op dei) jest na pierwszym miejscu. W centrum swojej pracy reformator stawia samą skuteczność Bóg. On jest tym, który robi wszystko. Rozważając ten temat, Luter robi sobie wyrzuty bardzo wyraźnie do swojej teologii crucis, której główną ideą jest: Bóg się nie dopuszcza rozpoznać dzieła jego mocy i wielkości, ale w jego niemocy i słabości (posteriora dei). Krzyż Jezusa, przez który niektórzy są obrażani przez Boga, wyraża tę słabość najczystszy. Ale dla tych, którzy wierzą, tył nie staje się zgorszeniem, ale zgorszeniem Cały i zdrów. W tym kontekście komentarz zawiera również refleksje na temat opus dei actum (dzieło własne Boga – bez żadnego pośrednictwa stworzenia) i opus dei factum (obce dzieło Boga praca – za pośrednictwem stworzenia) miały zostać zniesione. Rządził w ten podwójny sposób Bóg w świecie, czyli w dziejach świata (opus factum – „co swoje daje”) i w dziejach zbawienia (opus actum – „daje siebie”). Myśli chrystologiczne są skoncentrowane w komentarzu do wcielenia jako głównego dzieła Bożego w historii zbawienia. W tym dzieła wypełniają wszystkie obietnice Boże. Należy podkreślić, że Luter w jego doktryna Boga i chrystologia, które są ze sobą ściśle związane, na wielkiej roli doświadczenia poradnik. Temat ten zajmuje obecnie kilku teologów. Luter wyróżnia się jako jeden z bohaterów. Komentarz Lutra również pośrednio dowodzi, że jeśli tego nie robi w stanie obronić się przed wyrzutami i atakami przeciwnika, gdy zostanie wyzwany było sformułowanie głęboko przemyślanej, wszechstronnej i wolnej od polemiki myśli teologicznej. Z ekumenicznego punktu widzenia wniosek ten wydaje się mieć szczególne znaczenie Być. Takie rzekome pisma pomocnicze dają nam dostęp do innego Lutra, który też nie święty ani heretyk.