تاثیر فرهنگ یونانی بر مقام و موقعیت زنان در ایران عصر سلوکی و اشکانی (علمی-پژوهشی) - محمد بهرامی; شهناز حجتی نجف آبادی (تحقیقات تاریخ اجتماعی, 2022)
بعد از فروپاشی هخامنشیان، با ورود اسکندر به ایران و سپس تاسیس سلسله سلوکی، شهرسازی و سیاست اسکان یونانیان مهاجر در ایران از سوی اسکندر و سلوکیان در راستای تحقق اهداف سیاسی آنها، عملی گردید. حضور یونانیان در ایران البته با پشتوانه حکومت خودی باعث تحولاتی در جنبههای مختلف فرهنگی ایران گردید. میتوان انگاشت نقش و جایگاه زنان در جامعه ایران نیز از فرهنگ یونانی متاثر گردید. با در نظر گرفتن این موضوع، مساله این پژوهش بدینگونه مطرح میشود؛ رواج فرهنگ یونانی چه تاثیری بر نقش و جایگاه زنان ایرانی در دوران سلوکی و اشکانی داشته است؟ یافتههای این تحقیق نشان میدهد زنان در فرهنگ یونانی عصر هلنی نسبت به ادوار پیش ترفیع مقام یافته بودند بر این اساس رواج فرهنگ یونانی در جامعۀ ایران پساهخامنشی، تاثیر مثبتی بر نقش و جایگاه زنان داشته است. گزارشهایی در برخی متون مورخان کهن و آثار مکشوفه از کاوش‌های باستان‌شناسی در قلمرو دو دولت سلوکی و اشکانی بیشترین اطلاعات موجود را از وضعیت زنان به ویژه لایه های اشراف و درباری، در اختیار قرار میدهند. از اطلاعات چنین منابعی میتوان استنباط کرد که زنان در این دوره حضوری کاملاً فعال و بارز در عرصه‌های مختلف سیاسی-اجتماعی دارند. حضور آنان در فعالیتهای اجتماعی، اقتصادی و مذهبی و یا هنری، با پیدا شدن پیکرکهای و مهرها و اثر مهرها و دیگر آثار در مناطق مختلف و به استناد داده های متون برخی مورخان باستانی، کاملاً بیانگر این است که نقش و موقعیت زنان در دوران اشکانی و سلوکی نه‌ تنها افولی نداشته است بلکه تحت تأثیر فرهنگ یونانی پیشرفتهای فراوانی نیز داشته است.