„Let’s Make a Meta-Movie”. Metalepsy i inne gry narracyjne Spike’a Jonze’a i Charliego Kaufmana - Katarzyna Statkiewicz-Zawadzka (Kwartalnik Filmowy, 2010)
Autorka analizuje intrygujący i precyzyjnie skonstruowany dyptyk filmowy reżysera Spike’a Jonze’a i scenarzysty Charliego Kaufmana, na który składają się dwa dzieła: Być jak John Malkovich (1999) i Adaptacja (2002). Jonze i Kaufman sprytnie wykorzystują w swoim dyptyku przyzwyczajenie widzów do wyraźnego oddzielania w narracji sfery ekstra- i intratekstualnej. Angażują widzów w grę polegającą na pozornym mieszaniu rzeczywistości z fikcją, i to na wielu poziomach równocześnie. Być jak John Malkovich i Adaptacja tworzą wspólnie zawiłą konstrukcję, która prowokuje widza i łudzi go, mnożąc i przeplatając różne poziomy fikcji oraz pozornej rzeczywistości. Jonze i Kaufman zastosowali w obu filmach rozwiązania metaleptyczne, by rozchwiać hierarchiczną zależność rzeczywistości i fikcji. W ten sposób powstała zawiła panfikcjonalna struktura narracyjna o cechach autoreferencjalnych.