بررسی رابطه کارایی خانواده و دینداری با بحران هویت - محمود نجفی; حسن احدی; علی دلاور (روانشناسی بالینی و شخصیت, 2006)
هدف از پژوهش حاضر، بررسی رابطه کارایی خانواده و دینداری با بحران هویت در دانش‌آموزان است. بدین‌‌منظور 312 دانش‌آموز دختر و پسر پایه سوم دبیرستان در رشته‌های تحصیلی علوم تجربی، انسانی و ریاضی با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند که نهایتاً 287 پرسشنامه برای تجزیه و تحلیل آماده شد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامه کارایی خانواده (family assesment devic: FAD)، آزمون معبد و آزمون هویت شخصی بوده است. داده‌های به‌دست آمده با روش‌های آماری «تی» برای مقایسه دو گروه، همبستگی و رگرسیون گام به گام مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین کارایی خانواده و دینداری با بحران هویت رابطه معکوس معنادار وجود دارد. بین سازه‌های کارایی خانواده، یعنی نقش‌ها و حل مسأله‌ با بحران هویت نیز رابطه معکوس معنادار مشاهده شد. همچنین مشخص گردید که از بین دو عامل دینداری و کارایی خانواده، دینداری، و از بین سازه‌های کارایی خانواده، نقش‌ها و سپس حل مسأله‌، بیش‌ترین تغییرات مربوط به بحران هویت را تبیین می‌کنند. علاوه بر این مشاهده شد که بین دینداری دختران و پسران تفاوت معنادار وجود دارد و دختران نسبت به پسران باورهای مذهبی قوی‌تر دارند. اما بین بحران هویت دو گروه تفاوت معناداری یافت نشد. در این تحقیق، تأثیر کارایی خانواده و دینداری بر بحران هویت تأیید شد که این بیانگر اهمیت نقش خانواده و مذهب در هویت‌یابی نوجوانان است.