Gök Türk Tarihi Coğrafyası
Gök Türk çalışmalarında az değinilen konulardan biri, Türk kültürünü besleyen kaynakların alt yapısıdır. Bozkır sınırlarının tarım uygarlıkları ile kesiştiği yerler, iki tarafın da kültüründe bazı sentezlenmelere yol açmaktadır ki, bu konu sadece arkeolojik verilerden değil, savaş malzemeleri ve tak...
Main Author: | |
---|---|
Format: | Article |
Language: | English |
Published: |
Izmir Katip Celebi University
2016-01-01
|
Series: | Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi |
Subjects: | |
Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/pub/cihannuma/issue/26969/283489?publisher=ikc |
_version_ | 1828014856717991936 |
---|---|
author | Anıl Yılmaz |
author_facet | Anıl Yılmaz |
author_sort | Anıl Yılmaz |
collection | DOAJ |
description | Gök Türk çalışmalarında az değinilen konulardan biri, Türk kültürünü besleyen kaynakların alt yapısıdır. Bozkır sınırlarının tarım uygarlıkları ile kesiştiği yerler, iki tarafın da kültüründe bazı sentezlenmelere yol açmaktadır ki, bu konu sadece arkeolojik verilerden değil, savaş malzemeleri ve taktikleri, bürokrasi dili, kılık-kıyafet vs. konulardan da takip edilebilir.Makale iki ana coğrafya üzerine yoğunlaşmıştır: İlki, Türklerin orijinal malzemelerini meydana getirdiği güney Sibirya ve Moğolistan bölgesi. Bu coğrafyanın yaşam şekli ve inançları, göçerlerin üretmiş oldukları sanat eserlerini doğrudan etkilemiştir. Burada tarım topluluklarının etkisi minimum seviyededir. İkinci coğrafya ise, Gök Türklerin yerleşik (tarım) kültürlerle gerek siyasi gerek kültürel ilişkiler kurduğu sınır boyları. Burada iki büyük kültür bulunur ki ilki Ordos üzerinden Çin, diğeri Tengri dağları üzerinden İran. Bölgelerarası ilişkiler detaylandırıldığında, göçerlerle yerleşiklerin birlikteliği, hayallerimizde canlanan barbar – medeni ikileminin çok çok ötesinde olduğu anlaşılır. Soğdlar Gök Türklerin hamiliğini daima Sasanilere tercih etmişlerdir. Tang ve Gök Türk idarecilerinin akıllı olanları da (Tai Tsung ve Bilge Kağan gibi), savaş ve yağma politikalarından ziyade, sürdürülebilir ticari ve kültürel ilişkileri temellendirmeye çalışmışlardır. Tespit edilen bölgelerin iyi analiz edilmesi gerekiyor ancak üçünün birden (izole olarak adlandırdığımız Altay dağları çevresi; geçiş bölgeleri olarak ifade ettiğimiz Tengri dağları ile Ordos) aynı makale de incelenmesinin, çalışmanın boyutlarını ve anlaşılabilirliğini aşacağını düşündük. Bu yüzden makalemizi ikiye ayırdık: Elinizdeki çalışma, Moğolistan ve Tengri dağlarının, bir sonraki çalışmamız ise Ordos bölgesinin tarihi-coğrafyası üzerine olacaktır. |
first_indexed | 2024-04-10T10:07:46Z |
format | Article |
id | doaj.art-47e54a93bcd04efd85c6a38fada83857 |
institution | Directory Open Access Journal |
issn | 2149-0678 2148-8843 |
language | English |
last_indexed | 2024-04-10T10:07:46Z |
publishDate | 2016-01-01 |
publisher | Izmir Katip Celebi University |
record_format | Article |
series | Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi |
spelling | doaj.art-47e54a93bcd04efd85c6a38fada838572023-02-15T16:22:23ZengIzmir Katip Celebi UniversityCihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi2149-06782148-88432016-01-0111276510.30517/cihannuma.283489163Gök Türk Tarihi CoğrafyasıAnıl YılmazGök Türk çalışmalarında az değinilen konulardan biri, Türk kültürünü besleyen kaynakların alt yapısıdır. Bozkır sınırlarının tarım uygarlıkları ile kesiştiği yerler, iki tarafın da kültüründe bazı sentezlenmelere yol açmaktadır ki, bu konu sadece arkeolojik verilerden değil, savaş malzemeleri ve taktikleri, bürokrasi dili, kılık-kıyafet vs. konulardan da takip edilebilir.Makale iki ana coğrafya üzerine yoğunlaşmıştır: İlki, Türklerin orijinal malzemelerini meydana getirdiği güney Sibirya ve Moğolistan bölgesi. Bu coğrafyanın yaşam şekli ve inançları, göçerlerin üretmiş oldukları sanat eserlerini doğrudan etkilemiştir. Burada tarım topluluklarının etkisi minimum seviyededir. İkinci coğrafya ise, Gök Türklerin yerleşik (tarım) kültürlerle gerek siyasi gerek kültürel ilişkiler kurduğu sınır boyları. Burada iki büyük kültür bulunur ki ilki Ordos üzerinden Çin, diğeri Tengri dağları üzerinden İran. Bölgelerarası ilişkiler detaylandırıldığında, göçerlerle yerleşiklerin birlikteliği, hayallerimizde canlanan barbar – medeni ikileminin çok çok ötesinde olduğu anlaşılır. Soğdlar Gök Türklerin hamiliğini daima Sasanilere tercih etmişlerdir. Tang ve Gök Türk idarecilerinin akıllı olanları da (Tai Tsung ve Bilge Kağan gibi), savaş ve yağma politikalarından ziyade, sürdürülebilir ticari ve kültürel ilişkileri temellendirmeye çalışmışlardır. Tespit edilen bölgelerin iyi analiz edilmesi gerekiyor ancak üçünün birden (izole olarak adlandırdığımız Altay dağları çevresi; geçiş bölgeleri olarak ifade ettiğimiz Tengri dağları ile Ordos) aynı makale de incelenmesinin, çalışmanın boyutlarını ve anlaşılabilirliğini aşacağını düşündük. Bu yüzden makalemizi ikiye ayırdık: Elinizdeki çalışma, Moğolistan ve Tengri dağlarının, bir sonraki çalışmamız ise Ordos bölgesinin tarihi-coğrafyası üzerine olacaktır.https://dergipark.org.tr/tr/pub/cihannuma/issue/26969/283489?publisher=ikctarihi coğrafyasogdianaordosgök türkorta asyatürkistan |
spellingShingle | Anıl Yılmaz Gök Türk Tarihi Coğrafyası Cihannüma: Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi tarihi coğrafya sogdiana ordos gök türk orta asya türkistan |
title | Gök Türk Tarihi Coğrafyası |
title_full | Gök Türk Tarihi Coğrafyası |
title_fullStr | Gök Türk Tarihi Coğrafyası |
title_full_unstemmed | Gök Türk Tarihi Coğrafyası |
title_short | Gök Türk Tarihi Coğrafyası |
title_sort | gok turk tarihi cografyasi |
topic | tarihi coğrafya sogdiana ordos gök türk orta asya türkistan |
url | https://dergipark.org.tr/tr/pub/cihannuma/issue/26969/283489?publisher=ikc |
work_keys_str_mv | AT anılyılmaz gokturktarihicografyası |