Mülteci sağlığı uygulamalarında karşılaşılan sorunların AHP yöntemiyle tespiti - Nadide Sevil Tülüce; Memiş Karaca (Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 2023)
Vatanında cereyan eden savaş, çatışma ve doğal afet nedeni ile hayatını idame ettirme anlamında endişe hissi yaşayan veya ırk, dil, din ve siyasal düşünce gibi sebeplerle ayrımcılığa uğradığını hisseden, vatanından ayrılmak zorunda kalan milyonlarca mülteci bulunmaktadır. Vatanından ayrılan bu insanlar; sığındıkları ülkelerde birçok problemle karşı karşıya kalmaktadır. Bu problemlerin başını ise sağlık uygulamalarında karşılaşılan sorunlar oluşturmaktadır. Bu kapsamda, çalışmamızın amacı; mülteci sağlığı uygulamalarında karşılaşılan sorunları saptamak, gün yüzüne çıkarmak ve bu sorunları ortaya koyan kriterlerin önem derecelerini ortaya koymaktır. Tespit edilecek kriterlerin önem dereceleri ise AHP yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Bu çalışmada AHP metodunun kullanılmasının en önemli sebebi, elde edilen kriterlerin herhangi bir sayısal değerlere sahip olmaması ve bu kriterlere ait değer yargılarının önem derecelerini ortaya koyabilmek adına sayısal değerler atanabilmesi için kullanılabilecek en etkin yöntemlerden birisi olmasıdır. AHP metodu ile yapılan analiz sonuçlarından mülteci sağlığı uygulamalarında ortaya koyulan kriterler içerisinde ana kriterlerden başlamak üzere en önemli kriter demografik kriterdir. Alt kriterlerde, sırasıyla “cinsiyet”, “hastanın kültürel yapısının bilinmemesi” ve “maddi imkansızlıklar” olup, en düşük skorlara sahip kriterlerin ise sırasıyla “çevresel kriterler”, “yaş”, “tıbbi özgeçmişlerine ulaşım” ve “uyum ve sosyalleşme” olduğu ortaya çıkartılmıştır.