BALKANLAR’DA EĞİTİM-ÖĞRETİM KURUMLARI: XIX. YÜZYIL NİŞ SANCAĞI ÖRNEĞİ - Mead Osmani; Salih Pay (İstem, 2018)
Osmanlı Devleti kuruluşundan itibaren başarılı bir eğitim sistemi geliştirmiştir. Oluşturulan bu eğitim müesseseleri asırlarca hizmet vermiştir. Bu sistem zamanla dönemin koşullarını karşılayamadığı için niteliğini muhafaza edememiştir. XIX. asırda, Osmanlı yenileşmesi askeri alandan başlayıp idarî ve eğitim alanlarını da içine alarak kapsamlı birçok adım atmıştır. (cümleyi baştan yaz) Böylece çıkarılan maarif nizamnamesiyle beraber rüşdiye ve muallim okullarının sayısı çoğalmış, sıbyan mektebleri ibtidaîlere dönüştürülmüş ve diğer bazı reformlara başvurulmuştur. Osmanlı eğitim-öğretim kurumlarının Balkanlar’daki gerçek İslam anlayışının yayılmasına ve gelişmesine katkısı inkâr edilemez. Bu maksatla geleneksel yapı ve reformları da göz önünde bulundurarak Osmanlı Devleti’nin, Balkanlar’da eğitim konusundaki müesseselerin mevcudiyetini incelemek ve Balkanlar’daki Müslümanların dinî ve sosyo-kültürel inkişafının bu günlere kadar taşımak ve anlayabilmek büyük önem taşımaktadır. Çalışmada XIX. asırda Niş Sancağı’nda bulunan Osmanlı eğitim-öğretim kurumları ele alınacaktır.