KÜRESEL FİNANSAL KRİZİN AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ İLE TÜRKİYE’NİN DIŞ TİCARETİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ - Nihat IŞIK (Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2015)
2008 küresel finansal krizi birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke gibi Türkiye’yi de önemli ölçüde etkilemiştir. IMF verilerine göre, ABD’de 2007 yılında GSYH büyüme oranı %1.9 iken, 2009’da %3 daralmıştır. Türkiye’de ise 2007 yılında GSYH %4.7 büyürken, 2009 yılında %4.8’lik bir daralma yaşanmıştır. İşsizlik oranı bakımından da krizden önemli ölçüde etkilenen ABD’de 2009 yılında işsizlik oranı %9.3 düzeyine yükselmiş, Türkiye’de ise söz konusu oran anılan yılda %14 gibi oldukça yüksek bir seviyeye çıkmıştır. Dış ticaret rakamları incelendiğinde de krizin etkileri açıkça görülmektedir. Örneğin, 2009 yılında ABD’nin mal ve hizmet ithalat ve ihracatı sırasıyla %13.5 ve %9.1 oranında bir azalma gösterirken, Türkiye’de anılan göstergeler açısından daralma oranı aynı dönemde %12.4 ve %8 olarak gerçekleşmiştir. Küresel finansal krizin ortaya çıkması özellikle ABD, Japonya ve İngiltere gibi gelişmiş ülkelerde ticareti kısıtlayıcı ve bozucu politika tedbirlerinin artmasına yol açmıştır. Rakamlara bakıldığında, bir yıl içerisinde hükümetler tarafından toplam 297 adet komşuyu fakirleştiren korumacı politikanın uygulandığı görülmektedir. Küresel krizin ABD ve Türkiye’nin dış ticaretine ve dış ticaret politikalarına etkilerinin incelendiği bu çalışmada da, krizin her iki ülkenin dış ticareti üzerinde olumsuz etkileri olduğu görülmüştür. Ayrıca, bu ülkelerin krizin etkilerini hafifletme noktasında korumacı ticaret politikalarını proaktif bir biçimde kullandıkları görülmektedir.