ایده روشنفکری و موضع حوزه نجف - شمس الله مریجی (علوم سیاسی, 2009)
از جمله ایدههایی که در صد سال اخیر در دنیای اسلام رخنه کرده، تفکر و یا ایده روشنفکری است که ادعا دارد عقل خودبنیاد بشر، میتواند مشکلات را در عرصه نظر و عمل حل نموده و انسان را از آموزههای ماورایی و وحیانی مستغنی کند، این ایده در میان برخی از دانش آموختگان مسلمان و بعضاً حوزوی، نفوذ کرده و آنان نیز با تکیه بر عقل تجربی و مشاهدات علمی تلاش کردند تا آموزههای دینی و حتی آیات و روایات را تفسیر و تبیین نمایند و به زعم خویش عقل و نقل را آشتی دهند. نوشتار پیشرو، تلاش میکند تا موضع نجف را در مقابل این رویکرد بررسی نماید و در این راستا، ابتدا نمونهای از فعالیتهای سلبی حوزه نجف در مقابل زایده عصر روشنگری و سپس فعالیت شهید صدر را به عنوان مصداقی از علمای حوزه، به عنوان نمونهای از فعالیتهای ایجابی که با بهرهگیری میراث علوی به ساماندهی حوزه پرداخته و نوآوریهایی را برای جهان اسلام به ارمغان آورده است، اشاره خواهیم نمود تا روشن شود که حاصل روشنفکری حوزوی چگونه خود را از پیامد روشنفکری غربی متمایز مینماید.