Demokratik Bir Toplum İçin Eğitim: Bertrand Russell’in Yurttaşlık Eğitimine Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi - Ali Yalçın (Artuklu Humanities, 2024)

(untitled)
Demokratik toplumların inşasında en önemli araçlardan biri, eğitim faaliyetleridir. Bunun içinde yurttaşlık eğitiminin kayda değer ayrı bir yeri vardır. Hem devlet düzeyinde hem de birey ve toplum alanında, görüş ve düşünceleriyle kitleleri etkileyen önemli düşünür ve filozoflar, geçmişte olduğu gibi günümüzde de etkili olmaktadır. 20. yüzyıl düşünce dünyasının en ünlü filozoflarından birisi olarak ön plana çıkan Bertrand Russell (1872-1970), gerek eserlerinin sayısı, gerek ele alıp incelediği konular (matematik felsefesi, bilgi teorisi, tarih felsefesi, ahlâk, din, politika, sosyoloji, psikoloji, eğitim vb.) ve gerekse görüşlerine etki ettiği filozofların çokluğu bakımından şüphesiz ki, oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu açıklamalardan hareketle bu çalışma, doküman temelli nitel bir araştırmadır. Çalışmanın temel amacı, Bertrand Russell’ın yurttaşlık eğitimine yönelik düşüncelerini kapsamlı bir şekilde analiz ederek, günümüz yurttaşlık eğitimine dair öneriler sunmaktır. Russell, demokratik bir toplumun oluşumu ve devamı için eğitimin önemli bir araç olduğunu belirtmiştir. Bertnard Russell’e göre “iyi yurttaş” kavramı, bireylerin toplumsal normlara ve kurallara uygun, toplumsal faydayı gözeten bir şekilde yetiştirilmesini ifade ederken; “iyi bireyin” ise kendi bireysel gelişimini gerçekleştirmeyi hedeflediğini belirtmiştir. Ayrıca Russell’ê göre eğitim, birey yönünden değil toplum yönünden ele alınması gerektiğini ve temel görevinin yararlı yurttaşlar yetiştirmek olduğunu ileri sürmüştür. Ayrıca devletin toplumsal düzeni korumak için belirli normlara uygun yurttaşlar yetiştirmesi, durumun bireysel yaratıcılık ve eleştirel düşünceyi engelleyebileceğini ifade etmiştir. Russell'a göre, yurttaşlık eğitiminin başarılı olması için öncelikle bu öğretimin nihai hedefleri ve uygulama sonuçlarının kapsamlı bir şekilde anlaşılması gerekmektedir. Sonuç olarak küresel vatandaşlık kavramına da değinen Russell, yurttaşlık eğitimi ile ilgili görüşleri tartışmaya açık olup günümüzün modern toplumlarına yararlı olabilecek önemli açıklamalarda bulunmuştur.