بررسی گسترش طولی ذرات ثانویه تولید شده در جو در بهمن‌های گسترده هوایی ناشی از پرتوهای کیهانی پرانرژی - سعید دوست محمدی; سید جلیل الدین فاطمی; حمیده محمودی میمند (پژوهش سیستم‌های بس‌ذره‌ای, 2013)
پرتوهای کیهانی با انرژی‌های بالا (بیش از 1014 الکترون ولت) در برخورد با جو کره زمین، آبشاری از ذرات ثانویه را به‌راه می‌اندازند که بر حسب نفوذ این ذرات در جو به تعداد آن‌ها افزوده می‌گردد تا اینکه به یک مقدار بیشینه برسند. پس از آن از تعداد ذرات کاسته شده تا اینکه به سطح آشکار‌سازهای زمینی برسند. در این مقاله با استفاده از داده‌های آرایه‌های آشکارساز یاکوتسک، ولکانو رنچ و هاورا پارک که در ارتفاع‌های متفاوت از سطح زمین قرار دارند، میزان تغییر تولید ذرات ثانویه مورد بحث قرار گرفته است.