KÜRNÜÇ/GÖYNÜK-BOLU SAHASI ALT EOSEN BİTÜMLÜ KAYAÇLARININ DEPOLANMA ORTAMI VE ORGANİK JEOKİMYASAL KARAKTERİSTİKLERİ - Ali SARI; Pelin AKKAYA; Ekin ÖZAKAR (Bulletin of the Mineral Research and Exploration, 2016)
Bu çalışmada Kürnüç (Göynük/Bolu) civarında yüzlek veren, koyu gri ve koyu kahve renkli, organik karbon yönünden oldukça zengin olan bitümlü kayaçların (bitümlü marn ve bitümlü şeyl) organik jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Kayaç litolojileri ve çökelim ortamlarının tespit edilmesi, kaynak kaya potansiyeli, kerojen tipi, organik olgunlaşmalarının belirlenmesi ile bitümlü kayaçlarının hidrokarbon türüm potansiyellerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada piroliz (Rock Eval–VI), gaz kromatografi (GC) ve gaz kromatografi-kütle spektrometresi (GC-MS) analizleri yapılmıştır. Ayrıca, organik petrografik yöntemle spor renk indeksi (SCI) analizi uygulanmış ve ayrıca duraylı karbon izotop analizi (δ13C) yapılmıştır. İncelenen kaynak kayaların litolojisi klastik kökenlidir ve çökelim ortamı olarak denizle kısmen bağlantısı olan lagün olarak kabul edilebilir. Bitümlü kayaçlarda TOC değerleri % 2.52-8.38 aralığında (ortalama % 6.08 ) olup, kaynak kaya potansiyelleri mükemmeldir. Kerojen tipleri iki adet örnek (Tip II) dışında Tip I’dir. Piroliz, GC ve GC-MS organik olgunlaşma sonuçlarına göre örneklerin tamamı olgunlaşmamış evrededir. Organik jeokimyasal veriler bitümlü kayaçların mükemmel petrol türüm potansiyeline sahip olduğunu ve herhangi bir organik kirlenme olmadığını göstermektedir.