KIDEM TAZMİNATI KOŞULLARI VE İŞÇİNİN KIDEMİNİN HESAPLANMASI - F.kerim Anadolu (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2003)
İncelememizin konusu Kıdem Tazminatının Koşulları ve İşçinin Kıdeminin Hesaplanmasıdır. Bu incelememiz Kıdem Tazminatına ilişkin genel bilgiler, Kıdem Tazminatının koşulları, işçinin kıdemi ve Kıdem Tazminatına aykırı davranışın sonuçları ve değerlendirme ve sonuç olmak üzere incelenmiş olup bunların kapsamına genel olarak aşağıda değinilmiştir. Kıdem tazminatı hakkı olması için işçinin bu iş yerindeki iş süresinin en az bir yıl devam etmesi ve iş sözleşmesi aşağıda belirlenmiş türler ile sona ermesi zorundadır. Bunlar; İşçinin ölümü. İşçinin askeri hizmet için çağrılması. İşçinin kanunen kurulmuş sosyal güvenlik organlarından yaşlılık maaşına veya emekliliğe veya sakatlık kazancı veya toptan ödeme 4447 Sayılı K.nun m.45 ve Geç. 81 göre isteğiyle ayrılma şartlarına haiz olması gerekir. Bayan işçilerin evliliklerini takriben evlilik nedeniyle işinden istifa etmesi. İşçinin Kanunun 16. maddesine göre istifası haklı bir nedenle ve İşveren tarafından 17/II maddesindeki nedenler haricinde fesih işçinin ahlaksız veya yüz kızartıcı davranış veya benzer davranış durumlarıdır. İşçinin hizmet süresi tespitinde aynı işverenin bir veya daha fazla işyerlerindeki hizmet süreleri göz önünde tutulur. İşçinin yeni bir işverene ait işyerinde çalışmaya başladığında yeni bir hizmet süresi başlar. Kamu sektöründe çalışan işçi için bu durum söz konusu değildir. İşçinin hizmet süresi önceki kamu kamu kuruluşlarındaki hizmet sürelerinin toplamıyla oluşur, Fakat bu emeklilik veya yaşlılık, malullük veya toplu ödeme için hizmet etmek sözleşmesiyle sınırlıdır. Bazen işyeri aynı durumda kalabilir, fakat işveren devir-nakil sonucu değişebilir. Bu gibi durumlarda işçinin toplam hizmet süresi önceki ve yeni işi toplanarak bulunur. İşverenler kıdem tazminatı masraflarını sigorta ettirmeyebilirler. Bu iş kanunun 14. cü maddesiyle yasaklanmıştır. Aynı madde kıdem tazminatı fonunun kuruluşu hakkında açıklamalarda bulunur. Bununla birlikte bu fona geçiş sahip olmak sınırsız değildir; işveren emeklilik, yaşlılık, malullük nedeniyle fondan fayda sağlayabilir. Fonun kuruluşu kanunlarla düzenlenecektir. Şimdiye kadar böyle bir kanun yapılmamıştır. Kıdem Tazminatı hükümlerine aykırı davranışın başlıca sonuçları ise; hukuki ve cezai yaptırım ve aklanma ibra dan oluşmaktadır.