محاسبه ضریب بهرهوری و نرخ پیشروی دستگاه حفاری تمام مقطع TBM در سنگهای سخت مطالعه موردی: قطعه 1 تونل انتقال آب قمرود - حسین شریعت علوی; رضا کاکایی; مهدی زورآبادی; بهزاد علیزاده صوری; مهدی عبداللهی (نشریه مهندسی معدن, 2010)
تونل قمرود به طول کلی 7/35 کیلومتر از جمله طرح‌های بزرگ ملی است. برای حفاری قطعه 1 آن به طول 311+11 کیلومتر دستگاه TBM از نوع EPB انتخاب شده است. برای پیش‌بینی نرخ پیشروی و به تبع آن زمان تکمیل حفاری و هزینه‌ها، تخمین ضریب بهره‌وری بسیار حائز اهمیت است. ضریب بهره‌وری به‌صورت زمان خالص حفاری به کل زمان در دسترس در هر واحد زمین‌شناسی تعریف می‌شود. این ضریب تابعی از شرایط زمین، نوع ماشین، تأسیسات پشتیبانی، مدیریت پروژه و در نهایت تجربه کارکنان است. از مهمترین روش‌هایی که در جهان به‌منظور پیش‌بینی ضریب بهره‌وری استفاده می‌شود روش‌های‌ NTH و CSM است. در این مقاله مدلی برای رسیدن به ضرایب بهره‌وری که به ضرایب بهره‌وری ایجاد شده در عمل نزدیک‌تر باشند ارائه شده است. سپس با استفاده از این 3 روش ضرایب بهره‌‌وری در واحدهای مختلف زمین‌شناسی مسیر تونل پیش‌بینی شده و با داده‌های واقعی در 4570 متر که حفاری آن انجام شده مورد مقایسه قرار گرفته و زمان اتمام حفاری تونل نیز پیش‌بینی شده است. هدف از این مقاله ارائه مدلی برای تخمین دقیق‌تر ضرایب بهره‌وری و در نتیجه تصمیم گیری صحیح‌تر در مورد زمانبندی پروژه و پیش‌بینی درآمد و هزینه در پروژه‌های حفاری با TBM است.