Bulanık Bozulma ve Öğrenme Etkileri Altında Tek Makine Erken/Geç Tamamlanma Probleminin Bulanık Şans Kısıtlı Programlama Tekniği ile İncelenmesi - Oğuzhan Ahmet Arık; Mehmet Duran Toksarı (Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2018)
Bu çalışmada tek makineortamında bulanık bozulma ve öğrenme etkileri altında ağırlıklı erken/geçtamamlanma maliyetlerinin en aza indirilmesi amaçlanmaktadır. Probleme konuolan teslim tarihleri, işlem süreleri, öğrenme etkisi katsayıları ve bozulmaetkisi katsayıları belirsizlik altındadır ve belirsizliği modelleyebilmek içinüçgen bulanık sayılardan faydalanılmıştır. Belirsizlik parametrelere aitdeğerlerin rassal olarak ifade edilmesi değildir; iyi bilinmeyen, kesin olarakifade edilemeyen değerlerin kapalı bir aralık içerisinde tanımlanmasıdır. Öyleki, daha önce yapılmamış bir işe ait işlem süresinin ne kadar olacağınınbelirlenmesi bulanık sayılardan faydalanılarak, gerçekleşmesi beklenen işlemsüresinin karar verici için uygunluğu modellenebilir. Böylelikle,parametrelerdeki belirsizlik belirgin bir hale getirilerek modellenebilir.Öğrenme etkisi bir işin sürekli olarak yapılan tekrarları neticesinde, iş yapanbirimin işi her seferde kazandığı tecrübe ile daha kısa sürede yapmasını ifadeetmektedir. Yapılan iş tekrarı artıkça işlem iş tekrarlarındaki işlem süresigiderek azalacaktır. Bozulma etkisi ise iş parçasının işlem için kuyruktabeklerken veya işlenirken, çevre koşulları ya da sistem karakteristiklerigereği işlem süresinin giderek artmasıdır. Bu çalışmada işlem süreleri, teslimtarihleri, bozulma etkisi ve öğrenme etkisi bulanık sayılar ile ifadeedilmiştir. Bulanık sayılar ile ifade edilen bir parametreye ait bir değeringerçekleşme olayının şans değeri ise güvenilirlik fonksiyonu ile kurgulanmış vegüvenirlik temelli şans kısıtlı algoritma tekniği ile model oluşturulmuştur.Son olarak tam sayılı bulanık doğrusal olmayan matematiksel model sunulmuş veörnek veri seti ile problem çözülmüştür.