واکاوی و شناسایی تغییرات مکانی پهنه های گرم و سرد دمایی ایران طی دوره‌های مختلف

هدف از این مطالعه، شناسایی پهنه‌های گرم و سرد دمایی و تغییرات آن‌ها طی دوره‌های مختلف است. برای این منظور آمار دمای روزانه برای 238 ایستگاه سینوپتیک طی دوره آمار 1341 تا 1390 از سازمان هواشناسی کشور استخراج گردیده است. برای شناسایی پهنه‌های دمایی سرد و گرم دوره آماری را به پنج دوره مساوی تقسیم کرده...

Full description

Bibliographic Details
Main Authors: مهدی دوستکامیان, اسماعیل حقیقی, رضا بور بوری
Format: Article
Language:English
Published: Ferdowsi University of Mashhad 2017-06-01
Series:جغرافیا و مخاطرات محیطی
Subjects:
Online Access:https://geoeh.um.ac.ir/article_31213_b198882eb4578fed91599e9f94db0b5f.pdf
Description
Summary:هدف از این مطالعه، شناسایی پهنه‌های گرم و سرد دمایی و تغییرات آن‌ها طی دوره‌های مختلف است. برای این منظور آمار دمای روزانه برای 238 ایستگاه سینوپتیک طی دوره آمار 1341 تا 1390 از سازمان هواشناسی کشور استخراج گردیده است. برای شناسایی پهنه‌های دمایی سرد و گرم دوره آماری را به پنج دوره مساوی تقسیم کرده ایم و سپس با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره تحلیل خوشه‌ای و به‌منظور اعتبارسنجی پهنه‌های سرد و گرم دمایی از شاخص‌های نظیر، شاخص اعتبار سنجی دیویس-بولدین (Davies–Bouldin index)، شاخص سیلهوتی (Silhouette Index) و تحلیل ممیزی استفاده‌شده است. نتایج حاصل از این مطالعه بیانگر این است که پهنه‌های گرمای دمایی ایران به سمت دوره‌های اخیر علاوه بر اینکه به لحاظ گستره مکانی به سمت عرض‌های بالاتر (به سمت عرض‌های شمالی و تقریباً 2/3 درصد) کشیده شده است نسبت به دوره‌های اخیر 3/1 درجه سانتی‌گراد افزایش داشته است. در حالی که پهنه‌های دمایی سرد ایران به سمت دوره‌های اخیر علاوه بر اینکه از وسعت مکانی آن‌ها کاسته شده است مقدار دمای آن‌ها هم افزایش قابل محسوسی داشته است به‌طوری‌که میانگین پهنه‌های سرد دمایی ایران در دوره اول (1341-1350) با گستره 4/26 درصد دارای دمایی 7/12 درجه سانتی‌گراد بوده است که در دوره پنجم (1390-1381) این گستره به 8/25 و دمای 4/13 درجه سانتی‌گراد رسیده است که بیانگر افزایش 7/0 درجه سانتی‌گراد دمای پهنه‌های سرد می‌باشد. نتایج به دست آمده از شاخص‌های اعتبار سنجی دیویس-بولدین، شاخص سیلهوتی و تحلیل ممیزی آمده نشان داد که به‌طورکلی پهنه‌های سرد و گرما ایران بالای 98 درصد در گروه مربوط به خود قرار داشتند.
ISSN:2322-1682
2383-3076