KİTAB-I MUKADDES VE KUR' AN ÇERÇEVESiNDE RAYANIN EVRENSELLİGİ: UTANMADIKTAN SONRA İSTEDİGİNİ YAP - Mustafa IŞIK (Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2013)
Haya duygusu kişi üzerinde bir kontrol mekanizması kurmakta; onu toplum değerlerinin karşısında olmamaya zorlamaktadır. Haya, sosyal yaptırıma sahip psiko-sosyal bir güçtür. Sosyal bir var/tk olan insanın öteki ile Insanca yaşayabilmesi için esas alacağı sosyal, psikolojik ve ahlaki bir ölçüdür. İslam evrensel bir din olup Hz. Muhammed (s.a.v.) de bütün insanlığa gönderilmiş bir peygamberdir. Hadisler O'nun sözü olunca, bazı hadislerin de evrensel özellikler taşıması doğaldır. Peygamberlerin mesajları büyük ölçüde süreklilik ifade eder. İlk peygamberden son peygambere kadar bütün peygamberlerin üzerinde durdukları ve bu yüzden insanların aklında kalan ilkelerden biri de Utanmadtktan sonra dilediğini yap sözüdür. Bütün peygamberler, görevli oldukla·n coğrafyada, insanlan haya çizgisine çekmeye çalışmışlardır. Bu makalede, Kitab-ı Mukaddes ve Kur'an çerçevesinde, haya duygusunun evrenselliğin! ele alacağız.