وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها

یکی از جلوه‌های حاکمیت، صلاحیت انحصاری دولتها در بهره‌برداری از منابع طبیعی واقع در قلمرو آنها و به تبع آن بازداشتن دولتهای دیگـر از استفـاده آن منابـع بـدون رضایت دولـت اخیر است. از جمله مهم‌ترین منابع تحت حاکمیت دولتها، مخازن نفت و گاز می‌باشد. در مواقعی که مخزن نفت یا گاز در تقاطع مرزهای دو یا چ...

Full description

Bibliographic Details
Main Author: جواد کاشانی
Format: Article
Language:fas
Published: CILA 2009-01-01
Series:Majallah-i Huqūqī-i Biyn/al-milalī-i
Subjects:
Online Access:http://www.cilamag.ir/article_17387_2fed4871d9bc3f33760b6770de40a025.pdf
_version_ 1828077642797023232
author جواد کاشانی
author_facet جواد کاشانی
author_sort جواد کاشانی
collection DOAJ
description یکی از جلوه‌های حاکمیت، صلاحیت انحصاری دولتها در بهره‌برداری از منابع طبیعی واقع در قلمرو آنها و به تبع آن بازداشتن دولتهای دیگـر از استفـاده آن منابـع بـدون رضایت دولـت اخیر است. از جمله مهم‌ترین منابع تحت حاکمیت دولتها، مخازن نفت و گاز می‌باشد. در مواقعی که مخزن نفت یا گاز در تقاطع مرزهای دو یا چند کشور یافت می‌شود مسئله حاکمیت یا مالکیت بر آن و بهره‌برداری از مخزن گفته شده به ‌لحاظ طبیعت فرار مواد هیدروکربنی مباحث پیچیده حقوقی را پدید می‌آورد. خصیصه این مواد به‌گونه‌ای است که چنانچه هر‌یک از دو کشور ذی‌ربط و ذی‌نفع در مخزن، از داخل مرز خود اقدام به حفاری نماید، می‌تواند بخشی از نفت یا گاز موجود در مخزن مشترک را استخراج کند. برای مدیریت حقوقی این پدیده طبیعی، در حقوق بین‌الملل وحدت نظر وجود ندارد. دیدگاه کلاسیک و وفادار به حاکمیت مطلق معتقد است که اگر اراده دولتی در مورد بهره‌برداری از چنین منابعی به‌موجب قواعد بین‌المللی تحدید نشده باشد، دولتها در حیازت از منابع گفته شده آزادند. ولو اینکه مواد استحصال شده از زیر زمین همسایه باشد. دیدگاه دیگر در این زمینه معتقد است این قبیل منابع را می‌توان به‌مثابه مال مشاع بین دولتهای ذی‌ربط دانست که بهره‌برداری از آن لزوماً باید براساس همکاری دولتهای موصوف صورت پذیرد. این مقاله در پی بررسی و توجیه قابلیت استقرار این دو دیدگاه در مدیریت حقوقی پدیده اشتراک در مخازن نقت و گاز مشترک بین کشورها می‌باشد.
first_indexed 2024-04-11T02:33:48Z
format Article
id doaj.art-beb79f22911f44e6815c6ae7e900b2a1
institution Directory Open Access Journal
issn 2251-614X
2251-614X
language fas
last_indexed 2024-04-11T02:33:48Z
publishDate 2009-01-01
publisher CILA
record_format Article
series Majallah-i Huqūqī-i Biyn/al-milalī-i
spelling doaj.art-beb79f22911f44e6815c6ae7e900b2a12023-01-02T20:44:31ZfasCILAMajallah-i Huqūqī-i Biyn/al-milalī-i2251-614X2251-614X2009-01-0125شماره 39 (پاییز و زمستان)16521910.22066/cilamag.2010.1738717387وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورهاجواد کاشانی0استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی وکیل دادگسترییکی از جلوه‌های حاکمیت، صلاحیت انحصاری دولتها در بهره‌برداری از منابع طبیعی واقع در قلمرو آنها و به تبع آن بازداشتن دولتهای دیگـر از استفـاده آن منابـع بـدون رضایت دولـت اخیر است. از جمله مهم‌ترین منابع تحت حاکمیت دولتها، مخازن نفت و گاز می‌باشد. در مواقعی که مخزن نفت یا گاز در تقاطع مرزهای دو یا چند کشور یافت می‌شود مسئله حاکمیت یا مالکیت بر آن و بهره‌برداری از مخزن گفته شده به ‌لحاظ طبیعت فرار مواد هیدروکربنی مباحث پیچیده حقوقی را پدید می‌آورد. خصیصه این مواد به‌گونه‌ای است که چنانچه هر‌یک از دو کشور ذی‌ربط و ذی‌نفع در مخزن، از داخل مرز خود اقدام به حفاری نماید، می‌تواند بخشی از نفت یا گاز موجود در مخزن مشترک را استخراج کند. برای مدیریت حقوقی این پدیده طبیعی، در حقوق بین‌الملل وحدت نظر وجود ندارد. دیدگاه کلاسیک و وفادار به حاکمیت مطلق معتقد است که اگر اراده دولتی در مورد بهره‌برداری از چنین منابعی به‌موجب قواعد بین‌المللی تحدید نشده باشد، دولتها در حیازت از منابع گفته شده آزادند. ولو اینکه مواد استحصال شده از زیر زمین همسایه باشد. دیدگاه دیگر در این زمینه معتقد است این قبیل منابع را می‌توان به‌مثابه مال مشاع بین دولتهای ذی‌ربط دانست که بهره‌برداری از آن لزوماً باید براساس همکاری دولتهای موصوف صورت پذیرد. این مقاله در پی بررسی و توجیه قابلیت استقرار این دو دیدگاه در مدیریت حقوقی پدیده اشتراک در مخازن نقت و گاز مشترک بین کشورها می‌باشد.http://www.cilamag.ir/article_17387_2fed4871d9bc3f33760b6770de40a025.pdfحقوق بین‌المللمنابع طبیعی مشترکمخازن مشترک نفت و گازقاعده حیازتهمکاریقرارداد توسعه مشترکقرارداد آحادسازی بین‌المللی
spellingShingle جواد کاشانی
وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها
Majallah-i Huqūqī-i Biyn/al-milalī-i
حقوق بین‌الملل
منابع طبیعی مشترک
مخازن مشترک نفت و گاز
قاعده حیازت
همکاری
قرارداد توسعه مشترک
قرارداد آحادسازی بین‌المللی
title وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها
title_full وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها
title_fullStr وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها
title_full_unstemmed وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها
title_short وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها
title_sort وضعیت حقوقی منابع نفت و گاز واقع در مرز بین کشورها
topic حقوق بین‌الملل
منابع طبیعی مشترک
مخازن مشترک نفت و گاز
قاعده حیازت
همکاری
قرارداد توسعه مشترک
قرارداد آحادسازی بین‌المللی
url http://www.cilamag.ir/article_17387_2fed4871d9bc3f33760b6770de40a025.pdf
work_keys_str_mv AT jwạdḵạsẖạny wḍʿytḥqwqymnạbʿnftwgạzwạqʿdrmrzbynḵsẖwrhạ