تنوع گیاهان آوندی کوه‌های دمیرلی (استان زنجان، شمال‌غرب ایران) - محمد محمودی; فرخ قهرمانی‌نژاد; علی‌اصغر معصومی (رستنی‌ها, 2022)
مطالعه حاضر، در کوه‌های دَمیرلی واقع در استان زنجان در شمال ‌‌‌غرب ایران، به منظور معرفی فلور، غنای گونه‌ای، میزان اندمیسم و بررسی وضعیت فیتوژئوگرافی منطقه انجام شد. براساس این مطالعه در مجموع، 809 آرایه از گیاهان آوندی متعلق به 69 تیره و 333 جنس از منطقه دمیرلی معرفی می‌گردد. از نظر شکل زیستی، همی‌کریپتوفیت‌ها با 399 گونه، رتبه نخست را دارند. تروفیت‌ها، کامفیت‌ها و در نهایت فانروفیت‌ها، به ‌ترتیب با 194، 199 و 19 گونه در رتبه‌های بعدی قرار دارند. الگوی توزیع ارتفاعی گونه‌های مورد مطالعه در منطقه دمیرلی یکسان نبود و بر این اساس، ده الگوی مختلف تشخیص داده شد. این مطالعه نشان داد که با افزایش ارتفاع، آشکارا غنای گونه‌ای کاهش پیدا کرده و در طول یک گرادیان ارتفاعی حدودا 1600 متری، نصف می‌شود. شصت و نه درصد از فلور منطقه، به ناحیه ایرانی-تورانی تعلق دارد و گونه‌های اروپا-سیبری/ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای، ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای و اروپا-سیبری/ایرانی-تورانی به ‌ترتیب با 9، 7 و 6 درصد، سهم قابل توجهی در فلور منطقه دارند. پنج درصد از فلور منطقه به گونه‌های چندناحیه‌ای و 3/2 درصد به گونه‌های جهان‌وطن یا تقریبا جهان‌وطنی تعلق دارد. در ارتفاعات پایین، فلور منطقه متاثر از ناحیه مدیترانه‌ای، بخش‌های شرقی و مرکزی ناحیه ایرانی-تورانی و حتی ناحیه صحارا-سندی است. با افزایش ارتفاع، ترکیب فلوریستیک منطقه تغییر یافته و گونه‌های بخش‌های غربی ناحیه ایرانی-تورانی و گونه‌های جهان‌وطن و چندناحیه‌ای غلبه پیدا می‌کنند. در منطقه دمیرلی، 121 آرایه از گیاهان انحصاری ایران حضور دارند که از بین آن‌ها، ۱۱ گونه اندمیک و هشت گونه نیمه‌اندمیک استان زنجان هستند. براساس این مطالعه، مشخص شد که بین عامل ارتفاع و میزان اندمیسم همبستگی معنی‌داری وجود دارد و با صد متر افزایش ارتفاع، میزان اندمیسم هم به میزان 8/3 درصد افزایش می‌یابد.