Tuna Gazetesi Perspektifinden Tuna Vilayeti’ndeki 1873 Tarihli Kolera Salgını - Kamil Çolak (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2011)
Tuna Vilayeti özellikle Mithad Paşa’nın valiliği döneminde ön plana çıkan, matbaasıve çıkardığıTuna Gazetesi ile Rumeli’de dikkat çeken önemli bir vilayettir. Bu önem biraz da coğrafi konumdan, yani vilayetin önemli bir bölümünün Tuna Nehri kenarında yer alıyor olmasından kaynaklanmaktadır. Zira ticaret, nakliye ve seyahat gibi çeşitli amaçlarla kullanılan Tuna Nehri, tarih boyunca kendisine büyük önem atfedilen bir nehir olmuştur. Hatta nehre yakın bölgelere yapılan askeri seferlerde nehirden azami ölçüde yararlanılmıştır. 1873 yılıitibarıyla Rusçuk, Vidin, Varna, Sofya, Tırnova ve Tulça olmak üzere 6 sancak, 41 kaza ve 18 nahiyeden oluşan Tuna Vilayeti’nin merkezi nehir kenarında yer alan Rusçuk şehridir. Daha önceki yüzyıllarda ve XIX. yüzyılın ilk yarısında zaman zaman etkili olan kolera salgınları1873 yılında dikkate değer bir artışgöstermiş, bütün dünyada etkili olduğu gibi Osmanlıtopraklarında da önemli ölçüde kendini hissettirmiştir. Bahsi geçen yılda Rumeli’yi adeta kasıp kavuran kolera salgını, 7 Mayıs tarihinde Vidin taraflarında gelişme göstererek Tuna Vilayeti’ne yayılmış, yıl sonuna kadar pek çok kişinin hastalığa yakalanmasına ve 1171 kişinin ölümüne neden olmuştur. Osmanlıdevlet yetkilileri kolera vakasına rastlanan bölgeyi önce kordon altına almış, ardından karantina uygulamasıyoluna gitmiştir. Pek tabii olarak ilgili yerlere doktor, eczacıve ilaç sevkiyatlarıyapılmış, hastaların sıhhi ortamlarıve yiyecekleri konusuna özel bir önem gösterilmiştir. Çalışmada Tuna Vilayeti dahilinde vukubulan kolera vakalarıkaynaklar elverdiği ölçüde ortaya konulmaya çalışılmış, devletin aldığıönlemlere yer verilmiş, hastalığın önemine dikkat çekilerek konu ayrıntılarıyla irdelenmeye çalışılmıştır.