Түркілердегі «төре бітік » заңдар жинағының тарихи- лингвистикалық сипаты

Қазақ тілі – көне қыпшақ тілінің тікелей мұрагері болып табылатындықтан, тіл тарихын зерттеуде ортағасырлық армян жазуы бар қыпшақ ескерткіштерінің алатын орны ерекше екендігін ғалымдар зерттеу еңбектері арқылы дәлелдей түсуде. Сол себепті, бабалардан қалған жазбалардың жауһары болып есептелінетін ...

Full description

Bibliographic Details
Main Authors: B B Eshmetova, U А Shegebayeva, А Zh Kusherbayeva A.Zh.
Format: Article
Language:English
Published: Al-Farabi Kazakh National University 2016-04-01
Series:Әл-Фараби Атындағы Қазақ Ұлттық Университеті хабаршы шығыстану сериясы
Subjects:
Online Access:http://bulletin-orientalism/index.php/1-vostok/article/view/640
Description
Summary:Қазақ тілі – көне қыпшақ тілінің тікелей мұрагері болып табылатындықтан, тіл тарихын зерттеуде ортағасырлық армян жазуы бар қыпшақ ескерткіштерінің алатын орны ерекше екендігін ғалымдар зерттеу еңбектері арқылы дәлелдей түсуде. Сол себепті, бабалардан қалған жазбалардың жауһары болып есептелінетін – «Төре  бітігі » секілді ескерткіштерді қарастыру қолға алынған. «Төре бітік » жазуы өз заманындағы қыпшақтар өмірінде маңызды орын алған  әлеуметтік, шаруашылық, саяси, әкімшілік, отбасы, сауда- саттық, қылмыстық қатынастарды реттейтін құқықтық нормалардың жиынтығы  саналады. Онда қылмыскерлерге жаза қолдануға байланысты нормалар мен қазіргі қазақ тілінде қолданыста жоқ көптеген заңға  қатысты терминдер орын алған. Мысалы: төреші,  жарғышы  (судья), жақсылар алқасы (присяжные заседатели),  төре  (заң,  құқықтық  норма,  жеке және заңды  қарастыратын тұлғалардың құқығы) т.б.  ескерткіште төреліктің антқа негізделе  жүргізілетіндігі,  ант ішудің қалай өтетіндігі жазылған.
ISSN:1563-0226
2617-1864