İSPENDERE (MALATYA) YÖRESİ, SÜLFİT MİNERALLEŞMELERİNİN JEOLOJİSİ, MİNERALOJİSİ VE JEOKİMYASİ

Bu çalışmada, Kızmehmet mahallesi (İspendere-Malatya), bakır-pirit cevherleşmesi ve yakın çevresinin jeolojisi, mineralojisi, petrografisi, jeokimyası, yan kayaç alterasyonu, cevher yan kayaç ilişkileri ve cevherin mikro yapı-doku ilişkileri incelenmiş- tir. Doğu Toros orojenik kuşağının Malatya-Ela...

Full description

Bibliographic Details
Main Authors: Halide DUMANLILAR, Doğan AYDAL, Özcan DUMANLILAR
Format: Article
Language:English
Published: General Directorate of Mineral Research and Exploration 1999-02-01
Series:Bulletin of the Mineral Research and Exploration
Subjects:
Online Access:http://dergipark.gov.tr/bulletinofmre/issue/3940/52348?publisher=mta
Description
Summary:Bu çalışmada, Kızmehmet mahallesi (İspendere-Malatya), bakır-pirit cevherleşmesi ve yakın çevresinin jeolojisi, mineralojisi, petrografisi, jeokimyası, yan kayaç alterasyonu, cevher yan kayaç ilişkileri ve cevherin mikro yapı-doku ilişkileri incelenmiş- tir. Doğu Toros orojenik kuşağının Malatya-Elazığ bölümünde yer alan çalışma alanında, İspendere ofiyoliti (Jura - Alt Kretase), Yüksekova karmaşığı (Üst Kretase) ve Kırkgeçit formasyonu (Orta Eosen) yüzeylemektedir. Yüksekova karmaşığı, Kuluşağı magmatitleri, Kapıkaya volkanitleri, Şişman magmatitleri ve Harabe tepe magmatitlerinden oluşmaktadır. Çalışma alanındaki Harabe tepe magmatitleri yukarıda bahsedilen birimlerin tamamı ile intrüzif ilişkili olup, bölgedeki alterasyon ve cevherleşmeye sebep olmuştur. Mineralojik, petrografik ve jeokimyasal bilgiler birlikte dikkate alındığında Yüksekova karmaşığı içindeki cevher içeren Harabe tepe magmatitleri ve diğer tip magmatitlerin l tipi kalkalkalin bir magmatizma ürünü olduğu belirlenmiştir. Bakır-pirit mineralizasyonu genellikle Harabe tepe magmatitlerinin içinde ve yan kayaçlarla olan dokanaklarında bulunmaktadır. Çalışma alanında mineralizasyon prosesi ile bağlantılı olarak, zayıf potasik, fillik, arjilik ve propilitik olmak üzere dört alterasyon tipi belirlenmiştir. Cevherleşme genellikle fillik-propilitik ve/veya fillik alterasyon haleleri içerisinde bulunmaktadır. Cevher mineralleri, kuvars-karbonat damarlarında, çatlak-kırıklarda sıvama ve kayaçta saçınımlı olarak bulunmaktadır. Ana cevher mineralleri; pirit, kalkopirit, ve manyetitdir. Ayrıca, tali olarak sfalerit, galenit, pirotin, bornit, rutil-anataz ve ilmenit belirlenmiştir ve ikincil mineraller olarak da limonit, hematit, markasit, kalkosin ve kovellin bulunmaktadır. Bölgede yapılan jeotektonik çalışmalar ile cevher mineralojisi, cevher tipi, cevher-yan kayaç ilişkisi ve yan kayaç alterasyonuna ait çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre. bölgedeki cevherleşme porfiri bakır-pirit yatağı ve/veya stokwork tip olarak belirlenmiştir.
ISSN:0026-4563
2651-3048